Zum Hauptinhalt springen

Kolumne «Mundart»I bi schliesslech o nume e Mönsch!

Der Autor versucht sich als Märchenonkel. Doch augenblicklich gerät er ins Sinnieren über geschlechtergerechte Sprache.

«Märli handle nid vo Mönsche, sondern vo Chünige u Prinzässinne u Häxe u Riese.»
«Märli handle nid vo Mönsche, sondern vo Chünige u Prinzässinne u Häxe u Riese.»
Foto: Kulturredaktion

Es isch emau e Maa gsi, dä het e hohle Zahn gha, u i däm Zahn – aber haut mau, stopp. Wenn i es Gschichtli afa i däm Märli-Ton vo «Es isch emau» u säge, es sig einisch e Maa gsi, de schteit dä Maa när nid nume für sich säuber, sondern für öppis Augemeingüutigs. Es geit i dere Gschicht auso nid nume um dä Maa, sondern um üs aui, u das heisst, dass bi däm Maa vo dere Gschicht d Froue mitgmeint si, u das geit im Jahr 2020 natürlech nümme, sig das jetz bim Rede oder bim Schribe vore Kolumne füre «Bund». Nei, das gedankelose Reproduziere vo vom Patriarchat prägte Erzähl- und Dänkmuschter, mit däm sötte mer aui Schluss mache.

Aber wenn i jetz dä Maa dür ne Mönsch ersetze, de tönt das nächhär eifach echli komisch. Es git kes einzigs Märli uf dr ganze Wäut, wo afat mit «Es isch emau e Mönsch gsi». Märli handle nid vo Mönsche, sondern vo Chünige u Prinzässinne u Häxe u Riese u mängisch o eifach vomene Maa oder ere Frou, wo de när viellech no e Grossmueter isch oder e Jäger, aber Mönsche gits im Märli kener.

U wenn i jetz dä Maa dürne Frou ersetze? Gieng im Prinzip, chönnt aber, me weiss ja nie, zum Vorwurf füehre, i wöu aus Maa feministischer si aus d Froue. Oder de heissts plötzlech no, i nähm das Thema gar nid ärnscht u heig de Maa nume us satirische Gründ dürne Frou ersetzt u wöu mi über öppis luschtig mache, wo ganz u gar nid luschtig sig. U faus nid, hani no gäng ds Problem, dass sech ja vor Bezeichnig Maa oder Frou längscht nümm aui agschproche, sondern im Gägeteu einigi usgschlosse füehle, wiu sie weder Manne no Froue wei si, sondern eifach Mönsche.

Auso sött i haut viellech glich schriebe «Es isch emau e Mönsch gsi» u mini am Schluss ja nume ästhetische Bedänke uf d Site tue. U viellech tönts ja nume für mi komisch z säge, «Es isch e Mau e Mönsch gsi» u angeri hei hie kener ästhetische Problem. Aber exgüsé, i gschpüres haut äbe angersch u ha da jetz eifach grad gwüssi Widerschtänd, woni nid eifach so cha uf d Site tue, i bi ja schliesslech o nume e Mönsch!

Viellech sött i mini am Schluss ja nume ästhetische Bedänke uf d Site tue.

Es isch emau e Hung gsi, dä het e hohle Zahn gha, u i däm Zahn – aber nei, i däm hohle Zahn hets doch es Schtübli, i däm Schtübli e Tisch, i däm Tisch e Schublade, i dere Schublade es Zeddeli, wo druf schteit: Es isch emau e Hung gsi, u när cha dä Hung, wo d Houptperson vo der Gschicht isch, das nid emau läse. Nei, Hüng chöi nid läse, u me sött o nid bhoupte, dass sis chöi, u sig das nume i somene Gschichtli, wie däm, wo dir jetz grad läset.

Wär bhouptet, e Hung chönn läse, dä tuet das arme Tier ire Art inschtrumentalisiere u vermönschleche, wo hüt eifach nümm geit. Aber schtatt e Hung e Rose näh u säge, es isch emau e Rose gsi, die het e hohle Zahn gha, isch anatomische Unsinn. Es isch emau e Chnoblouch gsi, dä het e hohle Zäihe gha, das isch mr eifach z blöd, u jetz höreni uf hirne, i schtah vo mim Schribtisch uf u gar veruse a die früschi Luft.

U scho schpaziereni amene schöne Wasser entlang, wo luschtig glitzeret, u schpaziere unger Böim mit emene Blätterdach, wo ds Sunneliecht tuusigi vo chline Schpiegle het icheplatziert, wo aui funkle u lüchte, u es geit mer scho wieder viu besser. U da hets es Bänkli, woni cha abhocke, u lueg jetzt da, öpper het uf däm Bänkli sis Buech vergässe. Da liegts, es Lehrbuech für fraktali Geometrie. Fraktali Geometrie, i weiss nid emau rächt, was das isch, aber im Buech, da schteckt es Zeddeli, u uf däm Zeddeli schteit doch tatsächlech: